Bron en publikatie. Voordrachten en opstellen over de ontsluiting van geschiedkundige bronnen, uitgegeven bij het 75-jarig bestaan van het Bureau der Rijkscommissie voor Vaderlandse Geschiedenis

Onder redactie van K. Kooijmans, Th.S. Bos, A.E. Kersten, C.E. Keij, J.G. Smit

In een bundel van tien opstellen is in 1985 ingegaan op de methode en de geschiedenis van het ontsluiten van historische bronnen. Aanleiding tot het samenstellen van het boek was de herdenking dat 75 jaar eerder, in 1910, het Bureau werd opgericht dat uitgroeide tot wat later het Instituut voor Nederlandse Geschiedenis ging heten. Dat ‘Bureau’ was de drijvende kracht achter de reeksen der Rijks Geschiedkundige Publicatiën waarvan het eerste deel in 1904 was verschenen.

In een viertal methodische opstellen zijn vier auteurs ingegaan op evenzovele aspecten van het uitgeven van bronnen. Een nieuwe, door automatische gegevensverwerking beheerste tijd, kondigde zich reeds aan. Tot deze groep behoort ook een beschrijving van de stand van zaken van het uitgeven van Britse overheidsdocumenten op het gebied van de buitenlandse politiek en een pleidooi voor meer aandacht voor het ontsluiten van bedrijfsarchieven.

Zes artikelen werden gewijd aan historiografische aspecten van het uitgeven van historische bronnen. Daartoe behoort een omvangrijk artikel waarin de geschiedenis van de Rijkscommissie voor Vaderlandse Geschiedenis tussen 1902 en 1968 in ruim 70 pagina’s werd beschreven. De geschiedenis van het uitgeven van bronnen kwam ook aan de orde in bijdragen over de motieven tot het uitgeven van teksten in de 18e eeuw, het uitgeven van persoonlijke documenten van Nederlandse staatslieden, de Europese edities met betrekking tot het buitenlands beleid in de 20e eeuw en een beschrijving van de voorgeschiedenis van het Repertorium van boeken en tijdschriftartikelen. Een schets van de betekenis van in Indonesië bewaard gebleven Indische archieven had voor onderzoekers een attenderende waarde.

De bundel bevat een aantal bijlagen met gegevens over de geschiedenis van de Rijkscommissie voor Vaderlandse Geschiedenis en de Rijks Geschiedkundige Publicatiën.

Inhoud

• W. Prevenier, Ontsluiting van bronnen uit de middeleeuwen
• F.C.J. Ketelaar, Moderne ontsluiting van archieven: alternatief voor bronnenpublikaties?
• D.C. Watt, The publication of British official documents
• Joh. De Vries, De ontsluiting van bedrijfsarchieven, in het bijzonder van de overheid
• J. Roelevink, Samenvatting van de discussie over de tijdens het symposium gehouden voordrachten
• J. Roelevink, ‘Bewezen met authenticque stukken’. Juridisch-oudheidkundige drijfveren tot het uitgeven van teksten op het terrein van de vaderlandse geschiedenis in de achttiende eeuw
• A.J. Veenendaal jr., Staatslieden gedrukt. Geschiedenis van het uitgeven van persoonlijke documenten van Nederlandse staatslieden
• P.J. Drooglever, Onaangeboorde bronnen in de Oost. De betekenis van de in Indonesië bewaard gebleven Indische archieven voor de geschiedwetenschap
• A.E. Kersten, Tussen wetenschap en politiek. Enkele twintigste-eeuwse documentenuitgaven over buitenlandse politiek
• Th.S.H. Bos, Kind van vele ouders. Ruim een eeuw Repertorium van (boeken en) tijdschriftartikelen betreffende de geschiedenis van Nederland
• K. Kooijmans en J.P. de Valk, ‘Eene dienende onderneming’. De Rijkscommissie voor Vaderlandse Geschiedenis en haar Bureau 1902-1968

Bron en Publikatie. Voordrachten en opstellen over de ontsluiting van geschiedkundige bronnen, K. Kooijmans, A.E. Kersten, T. Bos. ING-Congresreeks. Den Haag, 1985.