Rapporten en programma's voor bronontsluiting

Overzicht van de door bronnenpublicatie aan te vullen leemten der Nederlandse geschiedkennis

Drie Rapporten over de uitgave van bronnen voor de Nederlandse geschiedenis

Bronontsluiting voor historisch onderzoek

Bronontsluiting voor de negentiende en twintigste eeuw

Het Huygens ING (en zijn voorgangers vanaf 1902) heeft zijn onderzoek uitgevoerd op basis van programma's. Deze bestaan uit een beredenering van prioriteiten voor het ontsluiten en uitgeven van bronnen over de geschiedenis van Nederland.

Het Overzicht van de door bronnenpublicatie aan te vullen leemten der Nederlandse geschiedkennis (1904), samengesteld door de toenmalige Commissie van Advies voor 's Rijks GeschiedkundigePublicatiën, heeft aan de basis van menig project gestaan. Dit rapport telde ruim 60 voorstellen voor bronnenuitgaven. Een aanzienlijk deel daarvan is in de loop van de tijd gerealiseerd zoals een aantal oorkondenboeken, de Resolutiën van de Staten-Generaal en de briefwisselingen van Willem van Oranje, Hugo de Groot en Constantijn Huygens en van de raadpensionarissen Oldenbarnevelt en Heinsius.

De Drie Rapporten over de uitgave van bronnen voor de Nederlandse geschiedenis (1952) vormen hierop een vervolg en uitbreiding. In deze publicatie werd aandacht besteed aan nieuwe aandachtsgebieden zoals deeconomische en de sociale geschiedenis en de cultuurgeschiedenis. Ook de 19e eeuw kreeg meer aandacht. Tevens was er meer oog dan voorheen voor het belang van hulpmiddelen naast tekstedities, zoals bibliografieën en biografische woordenboeken.

In de publicatie Bronontsluiting voor historisch onderzoek (1990) werd deze lijn doorgetrokken. Het voormalige ING wijzigde zijn koers 'van bronnenpublikatie naar bronontsluiting' door gidsen,repertoria, tabellarische overzichten en naslagwerken tot zijn domein te rekenen. De zich toen aandienende mogelijkheden tot digitale gegevensopslag en -verwerking lagen mede aan de wortel van deze diversificatie van ontsluitings- en publicatiewijzen.

Daarna is in vijf- of zesjaarlijkse programma's het werkplan van het instituut ontvouwd. Deze zijn gepubliceerd als aanhangsel bij de jaarverslagen van 1993, 1998 en 2004. Daarvoor zijn soms deelrapporten opgesteld. In dit kader is afzonderlijk uitgegeven Bronontsluiting voor de negentiende en twintigste eeuw (1995).