Titel
De rekeningen van de grafelijkheid Holland uit de Beierse periode
Uitgegeven door de Werkgroep 'Holland 1300-1500' onder
verantwoordelijkheid van D.E.H. de Boer, D.J. Faber,
H.P.H. Jansen en J.W. Marsilje; eindredactie M.J. van
Gent
De rekeningen zijn afkomstig uit het archief van de graven
van Holland in het Nationaal Archief in Den Haag. Zij zijn
gekozen op basis van de "kruisjaren" 1358-1361 en
1393-1396. De achterliggende gedachte van de "kruisjaren"
is door middel van publicatie van alle rekeningen uit een
korte opeenvolgende periode meer inzicht te verkrijgen in
de werking van het grafelijk bestuur.
De uitgave bevat tien rekeningen met betrekking tot de
hofhouding van Albrecht van Beieren, die eerst ruwaard
(plaatsvervanger) en vanaf 1389 graaf van Henegouwen,
Holland en Zeeland was. Deze rekeningen vormen de
voornaamste bron voor de reconstructie van de inkomsten en
uitgaven van de landsheer en de samenstelling en het
onderhoud van diens hof. Tevens bieden de rekeningen veel
informatie over bijvoorbeeld de politieke ontwikkelingen in
de tweede helft van de 14e eeuw (vooral via de bodelonen),
het culturele leven aan het hof, de uitoefening van de
grafelijke rechtspraak en over de circulatie van diverse
munten.
Daarnaast zijn er rekeningen opgenomen van de dijkgraaf van
de Grote Waard. Deze functionaris was belast met het
toezicht op de aanleg en het onderhoud van de dijken in het
gebied tussen Dordrecht, Gorinchem, Heusden en
Geertruidenberg.
Naast de rekeningen van hoffunctionarissen en de dijkgraaf
van de Grote Waard zijn voor de jaren 1393-1396 ook
rekeningen van ambtenaren op lager niveau uitgegeven. Het
gaat om de rekeningen van de rentmeesters van Kennemerland
en Westfriesland, Noord-Holland, Woerden, Voorne en
Zuid-Holland en de rekeningen van de drossaard van Heusden
en de baljuws van Den Haag, Rijnland (en Woerden) en
Brielle en het land van Voorne. De rentmeesters beheerden
de grafelijke domeinen in hun district. De drossaard en
baljuws waren belast met de uitoefening van de grafelijke
rechtspraak. Hun rekeningen geven afzonderlijk en in
samenhang een beeld van het bestuur en de rechtspraak in
Holland in de 14e eeuw. Zij bieden tegelijkertijd als
"ambtelijke verslagen" ook veel gegevens over allerlei
sociaal-economische, culturele en monetaire ontwikkelingen.
Alle rekeningen zijn in hun geheel uitgegeven, met aandacht
voor paleografische en codicologische bijzonderheden. De
teksten zijn voorzien van letter- en cijfernoten voor
respectievelijk tekstkritische en zakelijke opmerkingen.
Alle delen zijn voorzien van een uitvoerige algemene
inleiding en een index op namen van personen en families en
op geografische begrippen. Rekeningen van de grafelijkheid van Holland uit de Beierse periode, D.E.H. de Boer, J.W. Marsilje e.a. Vier delen. Den Haag, 1980-.