Historici.nl





#opstand
#cultuur en kunst
#politiek en bestuur
#maatschappij
#wetenschap en techniek
#oorlog en krijgsmacht
#economie en financiën
#kerk en religie
#overzeese gebieden
#erfgoed
#scheepvaart
#onderwijs
#archieven
#kolonialisme
#Tweede Wereldoorlog
#recht
#gender
#inclusiviteit
#slavernij
#natuur en milieu
Gepubliceerd op 24-09-2015
Door Harm Kaal
Harm Kaal

38 jaar en hij hééft ‘m!

Dertig jaar geleden is het inmiddels. In het Italiaanse Giavera del Montello schreef Joop Zoetemelk in september 1985 geschiedenis, wielergeschiedenis. Zoetemelk, 38 jaar oud, was de jongere generatie met mannen als Greg Lemond en Moreno Argentin, te slim af. Een paar kilometer voor de finish sloop hij weg en hij bleef weg: Joop werd wereldkampioen. Het leverde legendarische televisie op, met een extatische Mart Smeets en Heinze Bakker in het commentaarhok. Sindsdien staat Nederland droog. Komende zondag probeert Niki Terpstra in het Amerikaanse Richmond in Joops voetsporen te treden; Joops tactiek lijkt hem in ieder geval op het lijf geschreven.

Sportgeschiedenis is hot

Wie Joops glansrijke carrière nog eens wil herbeleven komt genoeg aan zijn trekken, want wielergeschiedenis – en sportgeschiedenis meer in het algemeen – is hot. Sinds een aantal jaren kent het geschiedenisprogramma Andere Tijden een sportvariant met aandacht voor verschillende hoogtepunten uit de Nederlandse sportgeschiedenis. Tijdens de afgelopen Tour de France leverde sportjournalist Frank Heinen schitterende portretten af van ‘vergeten wielrenners’ en het blad De Muur biedt al jaren een podium voor historische en literaire wielerverhalen. Amateurwielrenners steken zich in ‘vintage’ tenues van verdwenen sponsoren als Raleigh en Molteni. Ieder zichzelf respecterende oud-topsporter – de voetballers voorop – heeft inmiddels een biografie.

Sport als object van onderzoek

Wat kunnen ‘wij’  als historici hiermee? Is sportgeschiedenis meer dan een door patriotisme, nostalgie en voyeurisme ingegeven pastime? Kan het ook een serieus object van wetenschappelijk historisch onderzoek zijn? Het antwoord hierop is natuurlijk ja, al loopt Nederland hierin niet voorop. Engeland kent meerdere hoogleraren met een specialisatie in sportgeschiedenis. Aan DeMontfort University kan een Master Sports History and Culture gevolgd worden en er zijn verschillende Engelstalige tijdschriften die een podium bieden voor sporthistorisch onderzoek. In Duitsland geldt Jürgen Mittag, hoogleraar aan de Keulse Sporthochschule als een autoriteit.

Mijn Nijmeegse collega Marjet Derks is een van de weinige Nederlandse historici die zich met sport bezig houdt. Zij leidt momenteel een onderzoek naar ‘sport, identiteit en moderniteit’. Vanuit een cultuurhistorische benadering onderzoekt haar team onder meer sportbeoefening als de uitdrukking van lichamelijkheid, identiteit en burgerschap. Een van de promovendi ploegt zich door de groeiende stapel aan sportbiografieën heen om te zien welke ontwikkeling onze perceptie van topsporters de afgelopen eeuw heeft doorgemaakt. En mijn eigen – vooral passieve – sportfanatisme heeft zich inmiddels ook vertaald in historisch onderzoek naar de wijze waarop politici topsporters hebben ingezet in hun poging een populair imago te construeren en een breed publiek aan te spreken.

Dat is allemaal leuk en aardig, maar nu weer terug naar belangrijker zaken, de wegwedstrijd van zondag: Niki, doe ‘t!

Harm Kaal
Harm Kaal is universitair docent politieke geschiedenis en opleidingscoördinator van de Bachelor en Master Geschiedenis aan de Radboud Universiteit. Hij promoveerde in 2008 aan de Vrije Universiteit op een proefschrift over de geschiedenis van het Amsterdamse stadsbestuur in het interbellum en specialiseerde zich vervolgens in de moderne politieke geschiedenis van West-Europa. Recentelijk publiceerde hij over politiek en populaire cultuur, burgerbrieven, de opkomst van opinieonderzoek en de materiële cultuur van het parlement. Samen met Ron de Jong (historicus, verbonden aan de Kiesraad) en Gerrit Voerman (directeur/hoogleraar Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen, RUG) bereidt hij een studie voor naar honderd jaar verkiezingscampagnes in Nederland, te verschijnen bij Vantilt in 2020. Met Jelle van Lottum richtte hij vorig jaar het Journal of Applied History op. Samen met Ron de Jong (historicus, verbonden aan de Kiesraad) en Gerrit Voerman (directeur/hoogleraar Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen, RUG) werkt hij de komende jaren aan een boek over de geschiedenis van de Nederlandse verkiezingscampagnes dat in 2018 bij Amsterdam University Press zal verschijnen.
Alle artikelen van Harm Kaal
Historici.nl
Het KNHG is de grootste organisatie van professionele historici in Nederland. Het biedt een platform aan de ruim 1100 leden en aan de historische gemeenschap als geheel. Word lid van het KNHG.
Historici.nl
Terug naar de bron: de geschiedenis ontrafeld met nieuwe technologie. Dat is de missie van het Huygens ING, een onderzoeksinstituut op het gebied van geschiedenis en cultuur.