Historici.nl





Gepubliceerd op 02-03-2022

Call for Papers Locus – themadossier ‘De Dialoog’

Beschrijving
De dialoog (van het Oudgriekse διάλογος of ‘samenspraak’) is van oudsher een middel om complexe kennis inzichtelijk te maken. Zo is de welbekende Socratische dialoog een didactische vorm die de deelnemers ruimte wil bieden om een vraagstuk vanuit verschillende perspectieven te bezien. Anders dan bij een debat of discussie, gaat het bij een dialoog immers niet om gelijk krijgen, maar om het tot stand brengen van verbinding. Niet voor niets werd de ‘machtsvrije dialoog’, waarin alle deelnemers recht van spreken hebben, door Jürgen Habermas gezien als belangrijke bouwsteen voor een democratische samenleving.

De dialoog vergt dat actoren oprecht in elkaar geïnteresseerd zijn, actief luisteren, en begrip kunnen opbrengen voor andere standpunten. Een geslaagde dialoog – althans de geïdealiseerde versie daarvan – leidt tot een synthese die alle redeneringen van de deelnemers integreert en tot een conclusie leidt waarin zij zich allen grotendeels kunnen vinden. De praktijk leert echter dat een dialoog net zo vaak verzandt in het tegenovergestelde: al in Plato’s Dialogen lopen gespreksdeelnemers boos weg en wordt er geen conclusie bereikt, postmoderne denkers zoals Jacques Derrida problematiseren de mogelijkheid om elkaar écht te kunnen begrijpen en hedendaags conversatieonderzoek richt zich voor een belangrijk deel op miscommunicatie en ‘onbegrip’ in dagelijkse gesprekken. De dialoog leidt misschien net zo vaak tot aporie of conflict als tot synthese.

In het komende dossier van Locus stellen we de zojuist beschreven spanning, namelijk die tussen de belofte van de dialoog en de praktijk van de dialoog, centraal. Specifiek doen we dat in relatie tot interdisciplinariteit en interdisciplinaire samenwerkingen. In de wetenschappelijke praktijk vertaalt de dialoog zich namelijk vaak als ‘interdisciplinariteit’. Daarmee wordt dan een samenspraak van disciplines bedoeld waarvan de synthetiserende uitkomst meer is dan de som der delen. Tegelijkertijd speelt ook steeds de vraag hoe werkelijke samenspraak tot stand kan komen; ieder vakgebied blijkt een ‘eigen’ taal te spreken en over eigen (discursieve) tradities en paradigma’s te beschikken waarvan het moeilijk is erbuiten te kijken. De vraag naar interdisciplinariteit wordt daarmee een vraag naar de voorwaarden, mogelijkheden en grenzen van de dialoog.

Uitnodiging
Locus nodigt auteurs uit te reflecteren op het streven naar dialoog tussen vakgebieden. Daarbij kan het gaan om meer conceptuele bijdragen die stilstaan bij het begrip dialoog vanuit een bepaalde disciplinaire of interdisciplinaire praktijk of om casus-gestuurde bijdragen waarin de voorwaarden en mogelijkheden van de dialoog onderzocht worden. Daarnaast kunnen bijdragen ook een verkenning bieden van de dialogische vorm bijvoorbeeld als uitkomst van team science of co-creatie. Vragen die daarbij aan de orde kunnen worden gesteld zijn:

• Wat zijn de kenmerken van een succesvolle of vruchtbare interdisciplinaire dialoog nu of in het verleden?
• Hoe komt verbinding tot stand? Wanneer leidt de dialoog daadwerkelijk tot vernieuwing of een nieuw inzicht? En wat behelst de vernieuwing dan precies?
• Wat kunnen we leren van misgelopen interdisciplinaire dialogen uit het verleden?
• Welke nieuwe dialogische vormen ontvouwen zich voor de toekomst?

De omvang van artikelen is circa 3000 woorden. Bijdragen geschreven door meerdere auteurs met verschillende academische achtergronden worden aangemoedigd.

Insturen
Voorstellen voor artikelen (max. 500 woorden) kunnen met een korte biografie worden ingestuurd via locus@ou.nl. Deadline voor voorstellen is 1 mei 2022. Na acceptatie is de deadline voor complete bijdragen 10 juni 2022. Iedere bijdrage ontvangt gebundeld redactiecommentaar waarna er ruimte is voor herziening. Voordat overgegaan wordt op publicatie vindt een eindredactieronde plaats.
Het dossier zal verschijnen in het vroege najaar van 2022.

Over Locus
Locus-Tijdschrift voor Cultuurwetenschappen is een online, open access uitgave van de Open Universiteit. Als interdisciplinair academisch tijdschrift richt het zich op een breed publiek van zowel academici als geïnteresseerden in cultuurwetenschappelijk onderzoek. Locus publiceert tweejaarlijks een dossier rond een actueel thema. Het meest recente dossier handelt over ‘Doorwerking van natuurhistorische kolonialiteit’. Zie https://locus.ou.nl/

Redactie: Marieke Borren, Martijn van der Burg, Caroline Drieënhuizen, Hanneke Nap en Marieke Winkler.
Contact: locus@ou.nl
ISSN 2665-914X

 

Historici.nl
Het KNHG is de grootste organisatie van professionele historici in Nederland. Het biedt een platform aan de ruim 1100 leden en aan de historische gemeenschap als geheel. Word lid van het KNHG.
Historici.nl
Terug naar de bron: de geschiedenis ontrafeld met nieuwe technologie. Dat is de missie van het Huygens ING, een onderzoeksinstituut op het gebied van geschiedenis en cultuur.