Historici.nl





#opstand
#cultuur en kunst
#politiek en bestuur
#maatschappij
#wetenschap en techniek
#oorlog en krijgsmacht
#economie en financiën
#kerk en religie
#overzeese gebieden
#erfgoed
#scheepvaart
#onderwijs
#archieven
#kolonialisme
#Tweede Wereldoorlog
#recht
#gender
#inclusiviteit
#slavernij
#natuur en milieu
Gepubliceerd op 06-11-2013

Crafting your career: een middag voor jonge wetenschappers, ook historici

Aangelokt door de leuze ‘Crafting your Career. Discover the many ways to excel in science… and beyond’ kwam op woensdag 30 oktober een bont gezelschap van jonge onderzoekers – AIO’s en postdocs – bijeen in het Rasa-theater in Utrecht. Een Engelstalige workshop om meer dan alleen een modieuze reden, want bij binnenkomst werd meteen duidelijk dat jonge wetenschappers in Nederland een behoorlijk internationaal gezelschap vormen.

De middag was georganiseerd door het Centre for Science and Technology Studies en het Rathenau Instituut, en het doel was om jonge wetenschappers bijeen te brengen om over hun loopbaan te praten en hen de mogelijkheid bieden een betere blik te krijgen op hun carrièremogelijkheden. De middag werd geopend door niemand minder dan Spinozaprijswinnaar en KNAW-voorzitter Hans Clevers, die de aanwezigen adviezen gaf op basis van zijn eigen ervaringen.

Prof. dr. Jan Zaanen (Universiteit Leiden), prof. dr. Richard Rogers (Universiteit van Amsterdam) , prof. dr. Franciska de Jong (NWO) en dr. Bart Penders (Universiteit Maastricht) tijdens het panel-debat.

Prof. dr. Jan Zaanen (Universiteit Leiden), prof. dr. Richard Rogers (Universiteit van Amsterdam) , prof. dr. Franciska de Jong (NWO) en dr. Bart Penders (Universiteit Maastricht) tijdens het panel-debat.

Dolfijnen, uilen, olifanten en panda’s

Van te voren had iedere aanwezige een ‘researcher motivation test’ ingevuld met vragen over inspiratie en motivatie. De uitkomt was een dier dat symbool staat voor de manier waarop je wetenschap bedrijft: een dolfijn, uil, olifant of panda. De verschillende dieren konden getypeerd worden als dieren met een sterke eigen visie op onderzoek (panda en olifant) en dieren die meer strategisch te werk gaan (uil en dolfijn). Hans Clevers bleek een uil: een strategisch dier dat gaat voor kwaliteit. Hij hield een inspirerende speech, maar zijn leuze: ‘ga voor kwaliteit, niet voor zekerheid’, zal niet altijd even aanmoedigend geklonken hebben voor wetenschappers die het zat zijn om van tijdelijke aanstelling naar tijdelijke aanstelling te moeten gaan. 

Career fair: werk aan je cv en ‘online presence’

Na de openingsspeech volgde een aantal boeiende en vermakelijke programmaonderdelen met presentaties, discussies en zelfs toneelstukjes over thema’s als publicatiedruk, concurrentiestrijd en zesjescultuur. Tussen de plenaire sessies door was er een career fair, waar je tips kon krijgen over het verbeteren van je ‘webpresence’, ‘employability’ en hoe je vaardigheden duidelijker te vertalen op je cv. Jammer genoeg was er maar een uur de tijd voor deze praktische workshops. Meer ruimte voor deze activiteiten, met een heel praktisch en onmiddellijk toepasbaar nut voor jonge wetenschappers, zou wenselijk zijn geweest.

Alfa’s versus Bèta’s?

Tijdens de dag lag de nadruk wel erg op de science-kant van het wetenschappelijk spectrum, geesteswetenschappers leken schaars. In elk geval nauwelijks historici, zo constateerden de door puur toeval naast elkaar neergestreken auteurs van dit verslagje. Juist jonge geesteswetenschappers hebben de nodige ‘employability’ problemen, zou men denken. Dat de wetenschappelijke cultuur tussen alfa’s en bèta’s verschilt, bleek ook toen het ging over bijvoorbeeld de strijd om eerste auteurschap te verdienen bij een wetenschappelijk artikel. Hiervan is bij historici (nog) geen sprake.

Maar het beroepsperspectief is ook voor andere jonge wetenschappers niet rooskleurig. Spinozaprijswinnaar en natuurkundige Jan Zaanen liet zich ontvallen dat hij wel meer mensen zou willen aanstellen, maar dat er nu eenmaal geen geld voor is. Herhaaldelijk werd verwezen naar het stuwmeer van promovendi waarvan slechts een klein deel doorstroomt naar postdocs. Alfa’s en bèta’s blijken daarin niet heel veel te verschillen, en kunnen wellicht de handen ineen slaan om veranderingen teweeg te brengen in het wetenschappelijk bedrijf.

Alternatief carrièrepad voor wetenschappers

Opvallend was dat veel van de sprekers benadrukten dat er ook buiten de wetenschap boeiende carrièrepaden te bewandelen zijn. Moet het niet makkelijker worden om na een (korte) wetenschappelijke loopbaan de overstap te maken naar een ander beroep? Zou de wetenschappelijke opleiding voor promovendi niet meer aandacht  moeten besteden aan deze alternatieven? Veel jonge wetenschappers ondervinden moeilijkheden wanneer ze na een postdoc of promotie toch een carrière buiten de wetenschap willen (of moeten) kiezen. De vaardigheden die ze hebben geleerd, hoe nuttig ook, blijken moeilijk te vertalen naar de praktijk van bedrijfsleven of overheid, wellicht ook omdat in de academische wereld de nadruk ligt op publiceren en minder op praktische vaardigheden zoals bijvoorbeeld onderwijs.

De toekomst in (en van) de wetenschap

Crafting your career bezorgde veel jonge wetenschappers een inspirerende middag, die aanzet kan zijn voor vervolgbijeenkomsten. De discussie over de toekomst van het individu in de wetenschap sluit aan bij de bredere discussie over de toekomst van wetenschap in het algemeen, welke vorm heeft gekregen in het position paper van Science in Transition.  De beleidskeuzes die de komende jaren worden gemaakt  met betrekking tot de wetenschap, zijn relevant voor iedereen in de academische wereld – ook voor historici.

Henk Looijesteijn, IISG (uil) en Loes van Suijlekom, Huygens ING (dolfijn)

 



Alle artikelen van Henk Looijestein & Loes van Suijlekom
Historici.nl
Het KNHG is de grootste organisatie van professionele historici in Nederland. Het biedt een platform aan de ruim 1100 leden en aan de historische gemeenschap als geheel. Word lid van het KNHG.
Historici.nl
Terug naar de bron: de geschiedenis ontrafeld met nieuwe technologie. Dat is de missie van het Huygens ING, een onderzoeksinstituut op het gebied van geschiedenis en cultuur.