Historici.nl





#opstand
#cultuur en kunst
#politiek en bestuur
#maatschappij
#wetenschap en techniek
#oorlog en krijgsmacht
#economie en financiën
#kerk en religie
#overzeese gebieden
#erfgoed
#scheepvaart
#onderwijs
#archieven
#kolonialisme
#Tweede Wereldoorlog
#recht
#gender
#inclusiviteit
#slavernij
#natuur en milieu
Gepubliceerd op 17-10-2016
Door Ilja Nieuwland

Geschiedenisfestival 2016

Op 8 oktober beleefde de Philharmonie in Haarlem het tweede Geschiedenisfestival, georganiseerd door het Historisch Nieuwsblad. De formule van het festival was vrijwel onveranderd ten opzichte van de editie van vorig jaar. Toen meldde Henk Looijesteijn al dat het een publiek aansprak dat zich op academische historische ontmoetingen niet zo snel laat zien; maar ook, dat academische historici bij dit evenement niet te vinden waren.

Hoewel bij de eerste editie de tweede meteen al werd aangekondigd, viel deze versie toch wat korter uit: om zes uur stond de meute weer buiten. Dat liet nog negen uur festival over, met een behoorlijk gevuld programma. Wat Looijesteijn over het festival van 2015 schreef ging eigenlijk ook op voor deze editie: de formule was dan ook niet fundamenteel aangepast.

Thema’s

Een paar themas waren in opvallende mate vertegenwoodigd: royalty (vooral in de ochtend; royalty-watchers komen kennelijk vroeg hun bed uit), de onvermijdelijke Tweede Wereldoorlog en de Gouden Eeuw. Maar je kon niet echt zeggen dat ze de dag domineerden: ook minder courante onderwerpen zoals de erfenis van Napoleon (Adam Zamoyski), Charlie Chaplin in de Eerste Wereldoorlog (Matthijs de Ridder) en Middeleeuwse boeken (uiteraard Erik Kwakkel) werden goed bezocht.

Hier en daar werd het dringen, want het was vanaf de opening behoorlijk druk met een behoorlijk gemengd publiek: leeftijd noch geslacht waren bijzonder eenzijdig vertegenwoordigd. Daarbij leek het alsof de celebrity-lezingen vooral de ouderen aantrokken: mensen als Geert Mak en Maarten van Rossem konden op goedgevulde zalen rekenen en bij de discussie over het populisme (met Alexander Rinnooy Kan en Annemarie Jorritsma) waren vooral witte hoofden te zien.

Diversiteit

Net zoals vorig jaar probeerden de organisatoren de standaardlezingen af te wisselen met andere “events”: ditmaal een Eerste-wereldoorlog-modeshow en een korte rockopera over het “Rampjaar” 1672. Wat je daar verder ook van denkt, het zorgde wel voor een zekere diversiteit. Het niveau van de lezingen zelf verschilde nogal. Een uur is best lang, bleek ook hier weer eens. Frits Zwarts lezing “Luisteren naar Willem Mengelberg” kwam eerder neer op luisteren naar Frits Zwart en had ook wel met een kwartiertje minder toegekund. Dat gold ook voor anderen (o.a. Zamoyski en Mak) die duidelijk moeite hadden hun tijd vol te krijgen en wier “vulmateriaal” niet altijd volstond om het publiek te boeien. Ik ben niet bij het festival van vorig jaar geweest, maar afgaand op wat Henk Looijesteijn schreef vermoed ik dat het gemiddelde niveau van de “headliners” dit jaar wat lager lag.

Het laatste uur van het Geschiedenisfestival mocht een aantal acts met elkaar concurreren in een soort finale. De (gebruikelijke) monoloog van Maarten van Rossem stond zo tegenover onder meer een “historische standup” van jonge historici en een geschiedenisquiz. Die combinatie van experiment en diversiteit was eigenlijk kenmerkend voor het hele festival en volstond duidelijk om een grote groep belangstellenden te boeien.

One-off

Dat historische organisaties daarbij niet werden (of waren) betrokken is eigenlijk wel spijtig – voor lokale en nationale groepen was hier een kans om kennis te maken met een publiek waar ze normaal gesproken niet zo snel mee in aanraking komen. Hoe succesvol ook, het evenement voelde heel erg als een “one-off”, zonder veel contact met de rest van historisch Nederland. En dat is, juist omdat het evenement in andere opzichten zo goed werkte, nog steeds iets van een gemiste kans.

Historici.nl
Het KNHG is de grootste organisatie van professionele historici in Nederland. Het biedt een platform aan de ruim 1100 leden en aan de historische gemeenschap als geheel. Word lid van het KNHG.
Historici.nl
Terug naar de bron: de geschiedenis ontrafeld met nieuwe technologie. Dat is de missie van het Huygens ING, een onderzoeksinstituut op het gebied van geschiedenis en cultuur.