Historici.nl





#opstand
#cultuur en kunst
#politiek en bestuur
#maatschappij
#wetenschap en techniek
#oorlog en krijgsmacht
#economie en financiën
#kerk en religie
#overzeese gebieden
#scheepvaart
#onderwijs
#erfgoed
#archieven
#kolonialisme
#recht
#Tweede Wereldoorlog
#gender
#inclusiviteit
#slavernij
Gepubliceerd op 10-10-2012

Het ‘nieuwe’ Scheepvaartmuseum Amsterdam

Op 2 oktober 2012 vierde Het Scheepvaartmuseum Amsterdam dat het één jaar open is sinds de voltooiing van een ingrijpende renovatie. Ruim 475.000 bezoekers kwamen de nieuwe opstelling bewonderen, onder wie bijna 30.000 scholieren. Hoe krijgt Het Scheepvaartmuseum dat voor elkaar?

Ter voorbereiding van de nieuwe inrichting heeft het Museum zich twee vragen gesteld: welk verhaal willen wij vertellen; en aan wie? Het verhaal gaat over het ‘zout’ in de Nederlandse DNA. Zonder de zee, geen Nederland. Het Museum definieerde drie doelgroepen: zij die willen kennismaken met het maritieme verleden; zij die een boeiend verhaal willen beleven; zij die topstukken willen zien uit een van de rijkste maritieme collecties ter wereld.

De presentaties zijn op deze doelgroepen scherp toegesneden. Wie komt kennismaken, beleeft een virtueel avontuur op zee, inclusief schipbreuk. Wie verhalen zoekt, kan fictieve personages ontmoeten uit de Gouden Eeuw – zoals een visserszoon die niet wilde varen, maar als een van de eerste Nederlanders over zee Korea bereikte. Populaire jonge acteurs vertellen de persoonlijke verhalen op levensgrote schermen. Maritieme liefhebbers komen aan hun trekken in zalen vol modellen of glas, zilver en porselein.

Fascinerend is de presentatie van maritieme meesters. Voorheen hingen de schilderijen tussen de historische voorwerpen. Samen verbeeldden zij de geschiedenis van een bepaalde periode of thema. Nu biedt Het Scheepvaartmuseum een schitterend overzicht van vier eeuwen maritieme schilderkunst. Ook de opstelling van navigatie-instrumenten imponeert. Onder een sterrenhemel zijn de instrumenten nu eens niet chronologisch, maar per functie bijeen geplaatst: voor het bepalen van de diepte, snelheid of geografische breedte. Wel een presentatie voor de echte liefhebber!

De drie zalen globes, jachtmodellen en scheepsornamenten lijden onder een overmaat aan voorwerpen. Van een afstand maken de boegbeelden en modellen indruk. In de zalen is het moeilijk om je te concentreren op een van de voorwerpen afzonderlijk. De objecten hebben ook weinig samenhang. Maritieme fotoalbums zijn daarentegen goed toegankelijk gemaakt door reproducties te presenteren. In de ambiance van een romantische huiskamer kan de bezoeker rustig zitten bladeren, weggezonken in een grote fauteuil waar uit de hoofdsteunen een gesproken toelichting klinkt.

De professionele historicus zal aan de zeven exposities van topstukken en een bezoek aan de prachtige bibliotheek veel genoegen beleven. De themapresentaties over de Gouden Eeuw, Amsterdamse haven of de walvis(vaart) zal hij al gauw als hectisch en lawaaiig ervaren. Maar de docent die deze exposities bezoekt met zijn leerlingen van het basis- of voortgezet onderwijs ontdekt dat ze goed aansluiten bij de wereld van de jonge doelgroep. Professionele museumdocenten begeleiden elk schoolbezoek. Zij stimuleren de leerlingen creatief te reflecteren op de voorwerpen en zelfstandig kennis te vergaren.

Kortom, wie belangstelling heeft voor de Nederlandse geschiedenis kan het ‘nieuwe’ Scheepvaartmuseum niet overslaan. De toegift is de overkapping van de binnenplaats. De constructie is ontleend aan kompaslijnen in oude zeekaarten – een spectaculaire aanblik bij zowel een strakblauwe hemel als donkere winteravond.

Els Jacobs
 

Historici.nl
Het KNHG is de grootste organisatie van professionele historici in Nederland. Het biedt een platform aan de ruim 1100 leden en aan de historische gemeenschap als geheel. Word lid van het KNHG.
Historici.nl
Terug naar de bron: de geschiedenis ontrafeld met nieuwe technologie. Dat is de missie van het Huygens ING, een onderzoeksinstituut op het gebied van geschiedenis en cultuur.