Historici.nl





#cultuur en kunst
#politiek en bestuur
#maatschappij
#wetenschap en techniek
#oorlog en krijgsmacht
#economie en financiën
#kerk en religie
#overzeese gebieden
#scheepvaart
#onderwijs
#recht
#erfgoed
#kolonialisme
#Tweede Wereldoorlog
#archieven
#slavernij

Kennisclips: geschiedenis voor een breed publiek

Het Departement Geschiedenis van de Universiteit Utrecht nam de handschoen op: met het project Kennisclips voegen ze iets heel concreets toe aan de discussie over de ‘valorisatie’ van wetenschappelijke kennis. Zo’n dertig collega’s stappen uit de ‘ivoren toren’ en voor de camera om in korte, begrijpelijke filmpjes op YouTube een breed publiek bereiken. Ze mikken daarmee in het bijzonder op scholieren én op de geïnteresseerde leek, die wellicht niet zo snel naar een lijvige wetenschappelijke studie grijpen maar wel op begrijpelijke wijze complexe historische vraagstukken toegelicht willen krijgen.

‘We zijn gaan pionieren,’ zegt Pepijn Corduwener, Universitair Docent bij de afdeling Politieke Geschiedenis en initiatiefnemer van het project. ‘Ik wilde in eerste instantie enthousiasme genereren binnen het departement en dat is gelukt: geen van de collega’s heeft ‘nee’ gezegd op mijn verzoek een korte video op te nemen. Iedereen is enthousiast om te laten zien wat we doen. We doen wel aan valorisatie, maar schrijven dan een opiniestuk voor de krant. YouTube is gratis, iedereen kan het bekijken – zelfs een artikel in de krant is nog gericht op een bepaalde elite.’ Het is voor veel mensen ongrijpbaar wat we doen aan de universiteit, zegt zijn collega Saskia Stevens, universitair docent bij de afdeling Geschiedenis van de Oudheid en Antieke Cultuur. ‘Mijn ouders weten ook niet wat ik doe, met deze video’s wordt dat concreter.’

Stevens laat in haar kennisclip zien dat de term ‘alternative facts’ wel nieuw is, maar het gebruik ervan niet. Dezelfde verhullende communicatietechniek werd al toegepast in de Oudheid. Keizer Augustus (63 v.Chr. – 14 n.Chr.) zette beeldtaal in voor het overbrengen van zijn politieke ideeën, net als perschef Sean Spicer dit deed rond de inauguratie van Trump. ‘De Oudheid is voor veel mensen een ver van mijn bed-show,’ zegt Stevens. ‘Door hedendaagse thema’s te koppelen aan wat Augustus deed, kan ik deze tijd toegankelijker maken.’

Opvallend is dat zowel Stevens als Corduwener in de kennisclip niet over hun eigen onderzoek vertellen. ‘Mijn onderzoek gaat over de crisis van politieke partijen en populisme. Ik heb voor het filmpje bewust voor een onderwerp gekozen dat wat verder van mijn eigen onderzoek af stond. Zodra het op internet staat ben je het kwijt, ik wilde niet dat het filmpje gebruikt kon worden om dingen waar ik niet achter sta legitimiteit te geven, omdat ik als wetenschapper iets zeg.’ Stevens herkent dit: ‘in zo’n kort filmpje moet je statements kunnen maken en niet te genuanceerd zijn. Natuurlijk ben ik hiervoor weer even in de bronnen gedoken om te kijken of ik dit inderdaad zo kan zeggen, maar ik heb niet de neiging om alle nuances te benoemen, wat ik met mijn eigen onderzoek wel zou hebben.’ Corduwener tipt de kennisclip van Rachel Gillett over de Black Atlantic: deze college schroomde niet haar eigen, politiek gevoelige, onderzoek te delen.

Corduwener heeft via via gehoord dat de kennisclips ook in de klas worden ingezet, maar bereikt vooralsnog vooral de groep (oud-)studenten. ‘Via YouTube krijgen we veel inzicht over waar onze kijkers vandaan komen. We weten dus dat de kennisclips tot in Peru en Ivoorkust gezien worden. We mikken op middelbare scholieren en gaan ook samenwerken met scholen om de kennisclips verder te verspreiden.’ Inmiddels zet het departement geschiedenis de kennisclips ook in tijdens de matching. ‘We willen scholieren enthousiasmeren voor geschiedenis,’ sluit Pepijn af. ‘We horen dat middelbare scholieren zich al zorgen maken over de waarde van de studie geschiedenis op de arbeidsmarkt, we hopen er zo aan bij te dragen dat ze inzien hoe breed en actueel het vak is.’

Historici.nl
Het KNHG is de grootste organisatie van professionele historici in Nederland. Het biedt een platform aan de ruim 1100 leden en aan de historische gemeenschap als geheel. Wordt lid van het KNHG.
Historici.nl
Terug naar de bron: de geschiedenis ontrafeld met nieuwe technologie. Dat is de missie van het Huygens ING, een onderzoeksinstituut op het gebied van geschiedenis en cultuur.