Historici.nl





#opstand
#cultuur en kunst
#politiek en bestuur
#maatschappij
#wetenschap en techniek
#oorlog en krijgsmacht
#economie en financiën
#kerk en religie
#overzeese gebieden
#scheepvaart
#onderwijs
#erfgoed
#archieven
#recht
#kolonialisme
#Tweede Wereldoorlog
#inclusiviteit
#gender
#slavernij
Gepubliceerd op 18-02-2013

Loe de Jong goes digital: Verrijkt Koninkrijk

De wetenschappelijke editie van Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog van Dr. L. de Jong en de reacties (deel 14) daarop zijn door een samenwerking van het NIOD, ILPS-UvA, VU en Meertens digitaal doorzoekbaar gemaakt. Welke verrijkingen geeft deze website voor geïnteresseerden en onderzoekers, is het een ‘handig’ zoekinstrument en  kunnen er nieuwe vragen mee worden aangeboord?

De toegevoegde waarde van deze website is dat je via het ingeven van zoekterm(en) alle vermeldingen vindt in het standaardwerk van De Jong. De gebruiker moet er echter op bedacht zijn dat op iedere pagina enkele letters verkeerd zijn ingelezen door het scanprogramma, waardoor mismatches kunnen voorkomen. Wanneer je via het zoekscherm naast de lopende tekst tegelijkertijd de verantwoording,  de appendices én de correcties wil doorzoeken, krijg je een foutmelding.  De weergave van de treffers wordt geordend op mate van relevantie. Via de ‘hulp knop’ leren we dat dit een ordening is gebaseerd op ’Lucene scoring’, een maat die alleen statistisch is uitgelegd. De website biedt de mogelijkheid om de treffers te sorteren naar boekvolgorde. Na de algemene zoekopdracht kan men verfijnd doorzoeken in specifieke boekdelen en hoofdstukken. Een handige mogelijkheid is voorts dat de zoekresultaten opgeslagen kunnen worden in verschillende formats. Hierdoorzijn ze gemakkelijk in te lezen in diverse programma’s en te bewerken voor verdere bestudering of analyse.

De titel van de website luidt ‘Verrijkt Koninkrijk’. Deze website verrijkt de digitale versie van De Jong, beschikbaar op de website van het NIOD, met zoek- en opslagopties waardoor De Jongs werk makkelijk vanuit verschillende invalshoeken gelezen kan worden. Mogelijkheden die tot een verrijking van de ‘platte tekst’ leiden, en daarmee tot nieuwe vraagstellingen, zijn vooralsnog achterwege gelaten. Zo zou de tekst integraal aan elkaar gekoppeld kunnen worden, zoals het koppelen van de errata of bepaalde reacties aan de betreffende tekst in De Jongs werk. Een koppeling naar de Beeldbank van het NIOD zou het ontbreken van de foto’s en illustraties kunnen compenseren. Het beschikbaar maken van gegevens over de context van de tekst en de auteur is een andere optie. Vragen over de werkwijze van De Jong, zoals de manier waarop hij zijn onderzoeksgegevens verzamelde, archiveerde en verwerkte tot tekst , en over de wisselwerking met de begeleidingscommissie zouden dan gesteld en beantwoord kunnen worden. In digitale vorm kunnen De Jongs correspondentiearchief, de notulen van redactievergaderingen en zijn onderzoekscartotheek veel context verschaffen over de ontstaansgeschiedenis van zijn werk.

De website is een handig zoek-, ordenings- en opslaginstrument maar is nu nog amper aangekleed. Verrijking met bijvoorbeeld contextgegevens en andere gedigitaliseerde archieven is een voorwaarde om nieuwe vragen te kunnen stellen en beantwoorden over de Tweede Wereldoorlog, over de werkwijze van De Jong, of over geschiedschrijving. Eén ding staat wel vast: door De Jong full-text searchable beschikbaar te stellen zal zijn invloed op de geschiedschrijving postuum herleven. De vraag rijst dan ook welke belangrijke geschiedwerken werken De Jongs digitale pad gaan volgen.

Raymund Schütz (Vrije Universiteit) en Peter Tammes (University of Southampton)

Historici.nl
Het KNHG is de grootste organisatie van professionele historici in Nederland. Het biedt een platform aan de ruim 1100 leden en aan de historische gemeenschap als geheel. Word lid van het KNHG.
Historici.nl
Terug naar de bron: de geschiedenis ontrafeld met nieuwe technologie. Dat is de missie van het Huygens ING, een onderzoeksinstituut op het gebied van geschiedenis en cultuur.