Historici.nl





#opstand
#cultuur en kunst
#politiek en bestuur
#maatschappij
#wetenschap en techniek
#oorlog en krijgsmacht
#economie en financiën
#kerk en religie
#overzeese gebieden
#scheepvaart
#onderwijs
#erfgoed
#archieven
#kolonialisme
#recht
#Tweede Wereldoorlog
#gender
#inclusiviteit
#slavernij
Gepubliceerd op 27-10-2017

Open in order to… Drie interviews over Open Access Deel 3

Van 23 tot 29 oktober is het weer Open Access Week. Ter ere van de tiende editie publiceert Historici.nl deze week drie interviews met wetenschappelijke tijdschriften.

Als derde: Astrid Verburg, redactiesecretaris van Tijdschrift sociale en economische Geschiedenis (TSEG).

“Een jaar geleden zijn we overgegaan op de gouden route van Open Access (OA)”, vertelt Astrid Verburg. “Ik zou niet meer terug willen naar de eerdere situatie.” Het verschil met een jaar geleden is dat de artikelen uit TSEG nu direct op het OA-platform verschijnen als het papieren tijdschrift uitkomt. Eerst zat er een jaar vertraging op het publiceren in OA. “Daar wilden wij echt vanaf. Mensen zijn ook meer geneigd voor je te schrijven als de artikelen direct online komen, zo merk ik dan.”

Het direct publiceren in OA is in Verburg’s ogen erg belangrijk: de geesteswetenschappen hebben het politiek best zwaar en OA biedt veel kansen om te laten zien dat al die subsidies en bijdrages het waard zijn. “Je kan zo laten zien dat je niet achterblijft. Dat het soms wat stoffige imago niet klopt. Wij zijn het waard! Wij zijn aan het ontwikkelen!” Behalve laten zien dat je thuishoort in de eenentwintigste eeuw, is volgens Verburg direct publiceren nog om een andere reden van belang: “je hebt een kans om in te spelen in het publieke debat en om voor verdieping te zorgen. Het vluchtelingendebat is daar een goed voorbeeld van. Je kan echt bijdragen aan het debat.” In andere wetenschappen kan het direct delen van kennis levens redden, maar de impact van artikelen uit de geesteswetenschappen kan ook erg groot zijn. Dit mag niet onderschat worden, vindt Verburg. Het zijn allemaal redenen waarom de voorkeur gegeven wordt aan directe publicatie in OA. “Dat bleek voor ons lastig bij onze oude uitgever en dus zijn we overgestapt. Op papier geven we nu uit via Verloren en via Uopen Journals in OA.”

Het publiceren in OA kan soms nog zeer lastig zijn. “Niet het publiceren zelf, dus de publicatie van het artikel, maar de gebruikte data zijn een lastig punt”, zegt Verburg. Het is de tweedeling die ze ziet tussen wetenschappers met een vast contract en mensen zonder, bijvoorbeeld jonge onderzoekers. Bij TSEG zijn data vaak belangrijk voor de publicatie en die wil de redactie dan ook graag bij het artikel hebben. “Vaste medewerkers vinden dat vaak geen probleem. Jonge onderzoekers willen die data niet uit handen geven, want ze willen die kennis niet weggeven. Als ze later solliciteren op bijvoorbeeld een postdoc kunnen die cijfers soms het verschil maken.” Tegenwoordig moeten de cijfers raadpleegbaar zijn, maar het vrijgeven van de data hoeft niet. “Maar nogmaals: het publiceren zelf is geen probleem. Het artikel zien de auteurs juist graag online verschijnen. De valorisatie schiet omhoog, ook op dat vlak heeft OA impact.”

Over tien jaar zou publiceren in OA nog wel eens veel belangrijker kunnen worden, zo denkt Verburg. Uitgeven bij een prestigieuze uitgever is nu vaak nog belangrijk voor wetenschappers. “Als je daar een boek kunt uitgeven hoop je dat dat overal wordtverspreid”, zegt Verburg. “Op een zelfstandig OA-platform, dus zonder papieren tijdschrift, kun je misschien meer kleinere publicaties als artikelen plaatsen. Dat zou door de directe beschikbaarheid over tien jaar mogelijk wel eens veel meer aanzien kunnen hebben dan dat het nu heeft.” Het is ‘des historici’ dat er weinig snel gepubliceerd wordt. In andere wetenschappen zijn kleinere nieuwtjes vaak interessanter dan in de geschiedwetenschap. “Een ontdekking van een mooi archief is vaak geen artikel waard, maar wordt eerder een berichtje op Twitter. Ik denk wel dat al die kleine dingen via sociale media zwaarder gaan meetellen.” Daarnaast is het traject van artikel inleveren tot daadwerkelijke publicatie vaak nog lang. “Het duurt bij ons zes maanden voor iets gepubliceerd wordt, dat het artikel opgemaakt moet worden voor de papieren uitgave heeft daar zeker mee te maken.” Dat TSEG ook nog op papier verschijnt, wordt wel zéér gewaardeerd. “Iemand zei eens: ‘door OA loop ik alle toevalstreffers mis.’ Je zoekt online namelijk op trefwoorden en begrippen die jou aanspreken. Als je door een tijdschrift bladert, kan je nog wel eens verrast worden door interessante onderwerpen. Alleen daarom al hoop ik dat de papieren versie blijft bestaan.”

Historici.nl
Het KNHG is de grootste organisatie van professionele historici in Nederland. Het biedt een platform aan de ruim 1100 leden en aan de historische gemeenschap als geheel. Word lid van het KNHG.
Historici.nl
Terug naar de bron: de geschiedenis ontrafeld met nieuwe technologie. Dat is de missie van het Huygens ING, een onderzoeksinstituut op het gebied van geschiedenis en cultuur.