Historici.nl





#opstand
#cultuur en kunst
#politiek en bestuur
#maatschappij
#wetenschap en techniek
#oorlog en krijgsmacht
#economie en financiën
#kerk en religie
#overzeese gebieden
#scheepvaart
#onderwijs
#erfgoed
#archieven
#kolonialisme
#recht
#Tweede Wereldoorlog
#gender
#inclusiviteit
#slavernij
#natuur en milieu
Gepubliceerd op 20-02-2015

Recensie: Nationaal Militair Museum Soest

Om maar meteen met de deur in huis te vallen: met het nieuwe Nationaal Militair Museum (NMM) heeft Nederland er een topattractie van formaat bij. Het NMM is de reis naar Soest meer dan waard, is het niet voor de overdadige militaire historie die wordt gepresenteerd, dan wel voor het schitterende nieuwe gebouw dat als een soort vliegdekschip van zwart staal en glas de voormalige vliegbasis Soesterberg domineert.

Het NMM is een samenvoeging van het oude Legermuseum en het Militaire Luchtvaart Museum. Hoewel de naam NMM anders doet vermoeden zijn het dus vooral de land- en luchtmacht die in het museum aan bod komen. Wat niet wil zeggen dat marine en Marechaussee gemist worden, want ook zonder deze twee krijgsmachtdelen is er in het museum al meer dan genoeg te zien. Een bezoek aan het NMM neemt makkelijk uren in beslag.

Het museum is grofweg in twee delen op te splitsen. Enerzijds is er de open opstelling van het grote materieel, het zogenaamde arsenaal, anderzijds is er een soort museum in het museum, waarbij in aparte zalen verschillende thema’s worden uitgewerkt. Een bezoek begint bij deze themaruimtes. Een helder aangegeven wandelroute voert langs onderwerpen als “vriend en vijand”, “krijgsmacht en samenleving” en “krijgsmacht en de toekomst”. Er is relatief veel aandacht voor het reilen en zeilen binnen de krijgsmacht, maar ook voor de verhalen van ‘gewone’ soldaten en veteranen. Moeilijke verhalen, zoals de slachtoffers van de strijd in Afghanistan, worden daarbij niet uit de weg gegaan.

In de meeste themaruimtes krijgt de bezoeker een overdonderende hoeveelheid informatie op zich af. Filmbeelden, audiofragmenten, maquettes, animaties, computergames en museale objecten buitelen over elkaar heen in een poging de aandacht van de bezoeker te trekken. Deze manier van presenteren zal zeker niet bij iedereen in goede aarde vallen, maar het zorgt er wel voor dat een bezoek aan het NMM een ware belevenis wordt.

Of het nu gaat om de rol van de Republiek als wapenfabrikant, de protesten tegen de krijgsmacht in de jaren zestig en zeventig van de twintigste eeuw of het gebruik van jargon binnen de (hedendaagse) defensieorganisatie, alles wordt even vlot en modern gepresenteerd. Aardig is dat de verschillende tijdperken – zoals bijvoorbeeld de Tachtigjarige Oorlog of de strijd in Nederlands-Indië – door de gekozen thematische aanpak in meerdere zalen terugkomen, waardoor het niet een saai ‘en toen en toen’-verhaal is geworden.

Een groot nadeel van deze aanpak is echter dat er weinig ruimte is voor verdieping. Per onderwerp zijn vaak niet meer dan twee of drie museale objecten gereserveerd, waardoor in de vitrine over de oorlogen met Frankrijk museumstukken uit het Rampjaar en de Napoleontische oorlogen gebroederlijk naast elkaar liggen, en in de themazaal over oorlogvoering de Duitse inval in mei 1940 slechts één stap is verwijderd van de belegeringsoorlogen in de zestiende eeuw.  

In het tweede gedeelte van het museum, het arsenaal, is de overdaad aan prikkels een stuk minder en wordt in grote lijnen de chronologie gevolgd. Het grote materieel heeft flink de ruimte gekregen, wetende dat dit is waarvoor de meeste mensen naar Soest zullen komen. Vermeldenswaardig is vooral de manier waarop de vliegende collectie wordt gepresenteerd. Schuin hangend aan het plafond wordt soms de suggestie van een luchtgevecht of een rolvlucht gewekt. Ook hier dus geen statische opstelling met strak naast elkaar geparkeerde tanks, pantserwagens en vliegtuigen, maar een dynamische en speelse presentatie.  

Het nieuwe NMM is een echt museum van de 21ste eeuw. De presentatie is gelikt en voor de gemiddelde bezoeker biedt het museum een fantastisch overzicht van de militaire geschiedenis van Nederland van de zestiende eeuw tot nu. De meer ingewijde bezoeker op zoek naar verdieping zal echter van een koude kermis thuiskomen. Er is bij de opzet van het museum een duidelijke keuze gemaakt voor het grote publiek. Voor de vliegtuigspotter of de Tweede Wereldoorlog-specialist is dat misschien jammer, maar daar staat tegenover dat op deze manier veel meer mensen kennis zullen nemen van de Nederlandse militaire geschiedenis. Sinds de opening van het NMM door koning Willem Alexander op 11 december 2014 hebben inmiddels al meer dan honderdduizend mensen, waaronder veel gezinnen met kinderen, het museum bezocht. Kortom: missie geslaagd.

Christiaan van der Spek

Historici.nl
Het KNHG is de grootste organisatie van professionele historici in Nederland. Het biedt een platform aan de ruim 1100 leden en aan de historische gemeenschap als geheel. Word lid van het KNHG.
Historici.nl
Terug naar de bron: de geschiedenis ontrafeld met nieuwe technologie. Dat is de missie van het Huygens ING, een onderzoeksinstituut op het gebied van geschiedenis en cultuur.