Vernieuwde site. Lees meer...
Historici.nl





#cultuur en kunst
#politiek en bestuur
#maatschappij
#wetenschap en techniek
#oorlog en krijgsmacht
#economie en financiën
#kerk en religie
#overzeese gebieden
#scheepvaart
#onderwijs
#recht
#erfgoed
#kolonialisme
#slavernij
#archieven
#Tweede Wereldoorlog
Door Liesbeth Sparks
13-04-2016
Liesbeth Sparks

Rinus de rat. Het VOC-schip ‘Amsterdam’ door jonge ogen

Vanuit de trein zien we de hoge masten. We zijn op weg naar de Amsterdam. Al 25 jaar ligt de replica van dit imposante VOC-schip aan de steiger bij het Scheepvaartmuseum. Vandaag gaan we het ontdekken met Rinus de Rat, de mascotte van het museum. Hij speelt de hoofdrol in een doe-boekje voor kinderen van 6-12 jaar. Uit ervaring weet ik hoe moeilijk het is om een zogenaamd ‘onbegeleid product’ te maken. Ik ben dus benieuwd hoe het Scheepvaartmuseum dat heeft aangepakt. Kan een bijna zesjarige iets zinnigs meekrijgen van zo’n bezoek? Of blijft het hangen in ‘beleving’? En zo ja: is dat erg?   

‘Je maakt kans op een mooie prijs’, zegt het meisje achter de kassa als ze het boekje overhandigt. Een competitie-element: heel fijn! En het werkt direct.
‘Ik wil de opdracht doen. Wat kunnen we winnen?’
Geen idee, maar dat doet er niet toe. We lopen snel naar de steiger.
‘Inschepen voor de reis naar Indië!’ zegt Rinus.

Lekker veel lawaai
Door de deur en je loopt tegen twee grote kanonnen aan. Die zijn, wat beleving betreft, geweldig! Op de loop zijn 5 rode knoppen bevestigd. Je drukt de knoppen in de juiste volgorde in, en dan: KNAL! Het maakt lekker veel lawaai. De heren en dames die net door de klapdeuren naar binnen lopen grijpen gespeeld naar hun hart. De jonge bezoeker vuurt nog 80 kogels af. We ontdekken aan het plafond de stampers voor het kruit en de bezems om de lopen schoon te vegen.

We gaan snel aan de slag met het boekje van Rinus. Leuke vragen, die je met rondlopen en goed kijken zelf kunt oplossen. Waarom staan er drie rode kruisjes onder elkaar op de achterkant van het schip? Van welke stad vormen die het wapen? Wat voor dier hangt aan de boegspriet? Waarom is de kombuis van baksteen gemaakt? We gaan er goed in op en kunnen al een deel van de oplossing invullen – dat moet een woord worden. Het ruim is een belevenis op zich: er ligt een hond verstopt in de broodkamer, je kunt een heel klim- en sluipparcours afleggen, door vaten en kisten.

Opzoeken met google
Maar dan lopen we vast. Wat is ook al weer een kaapstander? We speuren het dek af op zoek naar een uitleg maar vinden niks. We gokken op basis van een tekening dat die wordt gebruikt om het anker op te hijsen. Maar uit m’n hoofd weet ik meer niet zeker of dat klopt. Ook een vraag over de pomp moeten we opzoeken met google. Wat jammer! Er hangen op het schip weinig bordjes, wat voor de esthetische beleving en historische sensatie fijn is, maar de kennisoverdracht moeilijk maakt.

Terwijl we in het café appeltaart eten zoek ik op Wikipedia meer info op over de Amsterdam. Wat een waanzinnig verhaal: 27 kisten zilver aan boord! Tijdens de eerste reis vergaan (‘wat is vergaan?’), de bemanning kon bijna al het zilver in veiligheid brengen voordat boeven de rest kwamen halen. Waarom heb ik dat verhaal nergens op het schip gelezen? Heb ik iets gemist? Ik neem aan dat het museum me dit het liefst zelf had verteld.

‘Bestaat Indië?’
We lopen naar de uitgang, langs Rinus. ‘Inschepen voor de reis naar Indië’, zegt die voor de duizendste keer.

‘Bestaat Indië?’ vraagt de jonge bezoeker als we in de garderobe staan.
‘Ja, Indië bestaat, maar het heet nu anders. Het heet nu Indonesië.’
‘Oh. Ik noem het Indië, dat is makkelijker.’

Terwijl we teruglopen naar de trein inventariseer ik de oogst van de ochtend. Kanonnen en Indië. De VOC in een notendop, lijkt me zo. Een goed begin in elk geval.

En dan komt de bonus. De jonge bezoeker botst bijna tegen een paaltje. Dan stopt hij: ‘Hee! Kijk! Drie kruisjes onder elkaar! Die zijn van Amsterdam!’

 

Proud to be ‘popular’!
Door Liesbeth Sparks
De ontroerende schoen
Door Christi Klinkert
Levend stratego
Door Liesbeth Sparks
Historici.nl
Het KNHG is de grootste organisatie van professionele historici in Nederland. Het biedt een platform aan de ruim 1100 leden en aan de historische gemeenschap als geheel. Wordt lid van het KNHG.
Historici.nl
Terug naar de bron: de geschiedenis ontrafeld met nieuwe technologie. Dat is de missie van het Huygens ING, een onderzoeksinstituut op het gebied van geschiedenis en cultuur.