Historici.nl





#opstand
#cultuur en kunst
#politiek en bestuur
#maatschappij
#wetenschap en techniek
#oorlog en krijgsmacht
#economie en financiën
#kerk en religie
#overzeese gebieden
#scheepvaart
#onderwijs
#erfgoed
#archieven
#kolonialisme
#recht
#Tweede Wereldoorlog
#gender
#inclusiviteit
#slavernij
Gepubliceerd op 18-02-2016

Symposium ‘De waarde van de sociaaldemocratie’: een verslag

Op vrijdag 5 februari vond in het Leidse Academiegebouw het symposium ‘De waarde van de sociaaldemocratie’ plaats.

Henk te Velde, hoogleraar Vaderlandse geschiedenis, opende het symposium, waarvoor de aanleiding het zeventigjarig bestaan van de Partij van de Arbeid was. Volgens Te Velde was dit een goed moment om de balans op te maken. Dat gebeurde aan de hand van vier sprekers, die elk over een periode uit de geschiedenis van de sociaaldemocratie spraken. Vervolgens vond er een discussie met het publiek plaats.

De eerste spreker van de middag was Adriaan van Veldhuizen, die in 2015 promoveerde op de culturele geschiedenis van de vroege S.D.A.P. Hij sprak over de mythe van de ware sociaaldemocratie, die hij met zijn lezing wilde ontkrachten. Uit een klein twitteronderzoek bleek dat veel mensen vinden dat de PvdA de sociaaldemocratie verraden heeft. Van Veldhuizen stelde de vraag wat sociaaldemocratie dan precies inhoudt, en leerde ons dat het socialisme een amalgaam is van allerlei substromingen. Dit feit wordt volgens hem vaak genegeerd, omdat historici van het socialisme vaak zelf een band hadden met dat socialisme.Het was dus niet in hun voordeel om de diversiteit van de sociaaldemocratie te ontkennen.
De les die van Veldhuizen historici en de PvdA wil meegeven is de volgende: erken en bestudeer de veelzijdigheid van de partij!

De volgende spreker was Gerrit Voerman, hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij is mede-auteur van het boek Zeventig jaar Partij van de Arbeid dat 9 februari verschenen is. In de spreektijd die Voerman was toebedeeld sprak hij over de verschillende fases in de geschiedenis van de PvdA , onder de titel ‘De schuivende panelen van de PvdA 1946-2016’, naar de titel van het PvdA-rapport uit de jaren tachtig.

Voerman deelde de geschiedenis van de partij op in vier fases die elk een aantal eigen kenmerken hebben. Uit zijn analyse bleek onder meer dat de PvdA in de afgelopen zeventig jaar van aanhang is veranderd en door samen te werken met rechtse partijen haar belangrijkste vijand kwijtraakte.

Vervolgens liet de spreker nog een aantal grafieken uit het eerder genoemde boek zien: de toeschouwers zagen hoe het stemmenaantal van de PvdA over de jaren afnam en ook hoe het aandeel van de PvdA in de linkse partijen afnam.

Voerman eindigde met de PvdA anno 2016. Volgens hem is de partij maatschappelijk ontworteld, heeft ze sterke politieke concurrentie en een verbleekt ideologisch profiel – genoeg om aan te werken dus.

Monika Sie Dhian Ho, directeur van de Wiardi Beckman Stichting, sprak vervolgens over de huidige stand van zaken binnen de PvdA en over twee projecten waar de WBS mee bezig is. Volgens Sie Dhian Ho leven we in een politiek uur U en heeft de sociaaldemocratie de mogelijkheid om het tij voor zichzelf te keren. Doet ze dat niet, dan zullen de partijen die een ‘eigenvolksocialisme’ propageren daar de vruchten van plukken. Haar advies voor de PvdA was kort maar krachtig: ze moet terugkeren naar haar wortels, waarden en historische opdracht.

Hoogleraar Politieke Wetenschappen Ruud Koole sloot de middag af. Hij begon met een negatief statement – ‘de PvdA staat er beroerd voor’ – maar betoogde vervolgens dat de noodzaak van de sociaaldemocratie op dit moment groter is dan ooit. De kernwaarden van die sociaaldemocratie, emancipatie en solidariteit, hebben volgens Koole nog niets van hun waarde verloren. Dat de partij er niet al te best voor staat is volgens deze spreker te wijten aan het feit dat ze de arbeidersklasse als aanhang verloren heeft. Alleen de middenklasse als aanhang is niet genoeg voor de partij en ondermijnt daarnaast haar bestaansrecht, dat ligt in de brugfunctie tussen arbeiders- en middenklasse. De ondergang van de PvdA is volgens Koole echter niet onvermijdelijk. De partij zal zich weer moeten gaan manifesteren als een tegenkracht tegen maatschappelijk ongewenste ontwikkelingen, iets wat ze de afgelopen decennia heeft nagelaten.

Genoeg adviezen aan de jubilerende PvdA, kortom. Op de verhalen van de sprekers volgde een paneldiscussie met het publiek, dat uitgenodigd werd vragen te stellen. Er werd onder andere gediscussieerd over samenwerking met andere linkse partijen en het zoeken van aansluiting met maatschappelijke bewegingen.

De discussie eindigde met een slotwoord van Henk te Velde.

Marieke Dwarswaard

Historici.nl
Het KNHG is de grootste organisatie van professionele historici in Nederland. Het biedt een platform aan de ruim 1100 leden en aan de historische gemeenschap als geheel. Word lid van het KNHG.
Historici.nl
Terug naar de bron: de geschiedenis ontrafeld met nieuwe technologie. Dat is de missie van het Huygens ING, een onderzoeksinstituut op het gebied van geschiedenis en cultuur.