Historici.nl





#opstand
#cultuur en kunst
#politiek en bestuur
#maatschappij
#wetenschap en techniek
#oorlog en krijgsmacht
#economie en financiën
#kerk en religie
#overzeese gebieden
#erfgoed
#scheepvaart
#onderwijs
#archieven
#kolonialisme
#Tweede Wereldoorlog
#recht
#gender
#inclusiviteit
#slavernij
#natuur en milieu
Gepubliceerd op 02-12-2016
Door Wouter Daemen
Wouter Daemen

Tijd voor de vorm in een informatiewereld zonder inhoud

Vier op de vijf scholieren heeft moeite nieuwsberichten te onderscheiden van gesponsorde nep-berichten, blijkt uit recent onderzoek van de Stanford University. Nepnieuws op Facebook werd in de aanloop naar de Amerikaanse presidentverkiezingen meer gelezen en gedeeld dan regulier nieuws. Post-truth is door het Oxford English Dictionary uitgeroepen tot het Brits-Engelse Woord van het Jaar. Als historici kunnen we proberen de feitenvrije wereld te duiden in de context van deze en voorgaande tijden. We kunnen ook proberen er iets aan te doen.

Bron: Buzzfeed News

Pleiten voor meer nadruk op de vorm als een gebrek aan inhoud het probleem is. Het lijkt geen logische aanpak. Toch hebben we met de ons zo vertrouwde historische onderzoeksvormen, -methoden en technieken goud in handen in het razendsnel groeiende web van ogenschijnlijke desinformatie. Op welke bronnen is een artikel gebaseerd, uit welke hoek komt een uitlating, welke belangen speelden er mee en zijn de als feiten gepresenteerde beweringen te verifiëren? Een kritische bronbenadering is in een digitale wereld zo mogelijk nog belangrijk geworden.

Hetzelfde geldt voor de onderscheidende vaardigheden van de archivaris. Is een digitaal (nieuws)bericht wel wat het zegt dat het is en is er niet mee geknoeid? Oftewel in archivistisch jargon: zijn de documenten authentiek en integer? En wat is de herkomst en context waarin informatie gecreëerd is? Allemaal wezenlijke vragen in een digitale informatiewereld waarin feiten soms vogelvrij lijken verklaard. Vertel ik hiermee iets nieuws? Welnee. Maar laten we deze vaardigheden (nog) actiever uitdragen. Zeker ook in het onderwijs. Alleen dan kunnen we betekenisvol de discussie met elkaar (blijven) aangaan.

Het leren selecteren, waarderen en kritisch interpreteren van informatie is van essentieel belang om leerlingen en studenten in staat te stellen de dagelijkse stortvloed aan data tegemoet te kunnen treden. Mediawijsheid lijkt in Nederland vooralsnog vooral het domein van bibliotheken, die daarin belangrijk werk verzetten. Laten we ons daar actiever mee gaan bemoeien en samen optrekken. Het verleden en de door ons beheerde collecties zitten bovendien boordevol interessante cases en voorbeelden. Is 2016 het 1933 van onze generatie? Staan we aan de vooravond van een nieuw donker tijdperk of valt het allemaal wel mee en staat alles er beter voor dan ooit? Analyses buitelen over elkaar heen, maar eenduidige antwoorden geeft het verleden ook nu niet. Laten we leerlingen en studenten zelf in staat stellen een antwoord te formuleren. Zo komt het ook met die inhoud nog wel goed.
 

Verder lezen:

Van VWO-examen naar WO-tentamen
Door Suzan Folkerts
Geslaagd congres, zorg over de toekomst
Door Susan Hogervorst
Boos op de geschiedenisdocent
Door Renee ten Cate
Historici.nl
Het KNHG is de grootste organisatie van professionele historici in Nederland. Het biedt een platform aan de ruim 1100 leden en aan de historische gemeenschap als geheel. Word lid van het KNHG.
Historici.nl
Terug naar de bron: de geschiedenis ontrafeld met nieuwe technologie. Dat is de missie van het Huygens ING, een onderzoeksinstituut op het gebied van geschiedenis en cultuur.