Historici.nl





#opstand
#cultuur en kunst
#politiek en bestuur
#maatschappij
#wetenschap en techniek
#oorlog en krijgsmacht
#economie en financiën
#kerk en religie
#overzeese gebieden
#scheepvaart
#onderwijs
#erfgoed
#archieven
#kolonialisme
#recht
#Tweede Wereldoorlog
#gender
#inclusiviteit
#slavernij
Gepubliceerd op 12-10-2016
Door Lauren Lauret
Lauren Lauret

Van de Wallen naar de nonnen – een huis of een thuis voor de geesteswetenschappen?

Een punthoofd, dat had ik toen ik zeulend met mijn weekendtas te laat aankwam bij het Spinhuis op de Achterzijdse Voorburgwal, of nee, de Oudezijdse Achterburgwal. Vrijdagmiddag vier uur is niet mijn scherpste moment.

Na een dwaaltocht door hordes toeristen en de walmen van wiet en wafels vond ik weliswaar de juiste Wal, maar daarmee was mijn navigeerleed nog niet geleden. Klokke 16:00 uur herleeft namelijk het deurbeleid van het tuchthuis van weleer. Gelukkig trof ik een metgezel in Mario Damen en samen ondernamen wij verwoede pogingen om het Spinhuis binnen te dringen. Alle deuren waren hermetisch afgesloten. Met handen en voeten maakte een nieuwe bewoner van het Spinhuis duidelijk dat hij ons binnen kon laten. De imposante zijdeur van de taart ging voor ons open.

In de hal trok de geur op van verse verf en fijn stof. Zo op het eerste gezicht heeft het Huygens ING een meer karakteristieke behuizing gekregen dan het voormalig onderkomen in de KB. Reden voor mijn bezoek was een bijeenkomst van het correspondentennetwerk van Historici.nl. Wat voor blogschrijver ben ik eigenlijk? Waarom doe ik dit? Dat zijn geen eenvoudige vragen. Er ontspon zich een geanimeerde discussie in een geïmproviseerde setting. Blog je over uitkomsten van je onderzoek? In hoeverre durf je ergens een mening over te geven ten overstaan van de beroepsgroep waar je zelf deel van uitmaakt? Zie jij je signatuur als onderzoeker terug in je blog? Trouwens, hoe vaak worden de blogs überhaupt gelezen?

200 tot 400 keer. Ik moest even slikken. Dat getal overtrof ieders verwachtingen en zeker de mijne. Wellicht hadden de zoete walmen van de wallen en deze cijfers mij beneveld, verblind en overzag ik de historische beroepsgroep wat te rooskleurig aan de vergadertafel in het Spinhuis. Ik vertrok in ieder geval vol frisse moed terug naar het station. Mario wees mij de snelste weg. Ons gesprek bood een welkom tegenwicht tegen het geweld op de zintuigen om ons heen. Een enkele blik op een ‘winkelruit’ herinnerde mij aan de buurt waar ik eerder die middag was verdwaald.

 
See page for author [Public domain], via Wikimedia Commons

De trein leverde mij af voor een smal pad dat twee weilanden doorkruiste. Ik rook koeien en gras. In het donker volgde ik de piepkleine lichtjes voor mij in het asfalt. Als sterren wezen zij de weg. Het riet suisde en ik hoorde eenden en kikkers plonzen in de sloot. In de verte loeide een koe. Dit pad eindigde bij een oud klooster. Tegenwoordig huist hier conferentiecentrum Soeterbeeck van de Radboud Universiteit Nijmegen.

Binnen in de oude kapel debatteerden de studenten van het Letterenprogramma van de Radboud Honours Academy. Studenten krijgen in dit programma de kans om gedurende twee jaar een onderzoeksproject uit te voeren. De stand van de koorbanken faciliteerde een Lagerhuisdebat over de maatschappelijke relevantie van de geesteswetenschappen. Deze vraag maakte emoties los bij de studenten en hun argumenten waren scherp. Uit de koorbanken, aan de bar, bleek het een gemoedelijke en ambitieuze groep studenten. Dat stelde mij gerust voor wat ik hier kwam doen. Samen met twee andere oud Honours-studenten zou ik de volgende ochtend met hen praten over hoe het Letterenstudenten vergaat op de arbeidsmarkt.

Voor het zover was liep ik door de gang naar mijn slaapplek. De muren en meubels ademden de geur van wierook en boenwas. Ook hier in het oude klooster, weliswaar ver van het Spinhuis, werkte de historische functie van het gebouw door in het heden. Vermoeid zette ik eindelijk mijn weekendtas neer in de vroegere cel van Geertuyd Gubbels. Klein bed, witte kast, schrijf- en wastafel. Rust, reinheid en regelmaat. Ik dacht even aan die andere vrouwen, in hun cel. Ik had een ochtendwandeling nodig om alle losse draadjes aan elkaar te knopen. Bij het ochtendgloren verliet ik mijn cel.

Gebouwen en hun omgeving hebben een directe weerslag op de gemoedstoestand van hun gebruikers en beïnvloeden ook hun handelen. Althans, dat is een van de overtuigingen die ten grondslag liggen aan mijn proefschrift over continuïteit van vergaderpraktijken van de oude Staten-Generaal na 1795. Dat een voormalig klooster op het platteland gelegenheid biedt tot contemplatie voor de wetenschapper van vandaag is evident. Het is inherent aan het soort ruimte en de afgelegen omgeving.

Maar wat de KNAW dan beoogt met het verhuizen van onder meer het Huygens ING naar het Spinhuis blijft voor mij vooralsnog in een nevel van suikergoed en neonletters gehuld. Waren de deuren zo hermetisch gesloten als bescherming tegen invloeden van de eigen Wal? Veilig in het Spinhuis zal het de wetenschappers voorlopig niet aan stof tot weven ontbreken. Vanuit dat perspectief volgt uit de vroegere functie als vanzelf de gewenste verwevenheid tussen de verschillende instituten. Is dat de overtuiging van waaruit het Humanities Cluster is geboren? Ik hoop in ieder geval dat dit vroegere tuchthuis in staat kan zijn een gerieflijk thuis te bieden aan de geesteswetenschappen. Continuïteit van oude praktijken voortspruitend uit de hoedanigheid van de fysieke ruimte zou ik betreuren. En waarom ik dit blog? Zo verdwijnt een punt op mijn hoofd in een punt op papier.

Historici.nl
Het KNHG is de grootste organisatie van professionele historici in Nederland. Het biedt een platform aan de ruim 1100 leden en aan de historische gemeenschap als geheel. Word lid van het KNHG.
Historici.nl
Terug naar de bron: de geschiedenis ontrafeld met nieuwe technologie. Dat is de missie van het Huygens ING, een onderzoeksinstituut op het gebied van geschiedenis en cultuur.