Vernieuwde site. Lees meer...
Historici.nl





#cultuur en kunst
#politiek en bestuur
#maatschappij
#wetenschap en techniek
#oorlog en krijgsmacht
#economie en financiën
#kerk en religie
#overzeese gebieden
#scheepvaart
#onderwijs
#recht
#erfgoed
#kolonialisme
#slavernij
#archieven
#Tweede Wereldoorlog

Verslag Nacht van de Geschiedenis

“Is geluk een staat van zijn of een product”, vraagt Martine Gosselink, hoofd Geschiedenis Rijksmuseum, haarzelf af. De vraag speelt al door haar hoofd sinds ze begon met het organiseren van deze nacht in het Rijksmuseum. Want om geluk draait het op de Nacht van de Geschiedenis, net als tijdens de hele Maand van de Geschiedenis.

Geluk is… het zien van de grote, en overwegend blanke, interesse voor de schrijfsters Reni Eddo-Lodge en Anousha Nzume. De organisatie van de Black Achievement Month en de Nacht hebben de handen ineengeslagen om de Britse Eddo-Lodge over te laten komen. De ervaringen en herinneringen die beide schrijfsters beschrijven gaan soms moeilijk samen met geluk. “Toen ik vier was vroeg ik aan mijn moeder wanneer ik ‘wit’ zou worden”, vertelt Eddo-Lodge, bekend van het boek Why I’m No Longer Talking To Wite People About Race. In films waren de ‘good guys’ altijd wit en de ‘bad guys brown or black’. “Ik zag mezelf als een van de goeien, dus ik verwachtte oprecht dat ik binnenkort wit zou worden.” De ondertoon van het gesprek gaat over de effecten van geschiedenis, de omgang met effecten van die geschiedenis en hoe gemakkelijk geschiedenissen ‘wit gewassen’ worden. Daar wat aan doen, kan het geluk voor velen vergroten. Geluk is het horen van het galmende applaus in het atrium.

Geluk is… ook even naar de Caribbean afreizen. Dat is immers waarom zoveel toeristen daarheen gaan, stelt prof. dr. Wayne Modest, hoogleraar Material Culture and Critical Heritage Studies aan de VU. “Geluk is een frame op de eilanden, het lijkt iets dat daar geconsumeerd kan worden. ‘Aruba – One Happy Island’, ‘Jamaica – No Problem’, vanaf de late negentiende eeuw en begin twintigste eeuw is er enorm ingezet om de eilanden in de Caribbean neer te zetten als aantrekkelijke eilanden. Tot dat moment was het imago compleet anders: “het gebied stond bekend om alle ziektes en de donkere vrouwen die zo sensueel waren dat de blanke mannen ze nooit konden weer staan.”
Het toerisme is op veel eilanden de meest belangrijke of zelfs enige grote sector. Toch heeft het geluk een keerzijde, stelt Modest. Dit imago is ontstaan in het koloniale tijdperk en dat is nog steeds terug te zien. “Hoeveel van de toeristen zien nou iets van het eiland en zien echt meer dan de all-inclusive resorts? De rastaman wordt niet gewaardeerd, maar wel gebruikt voor zijn relaxte imago. Je moet je afvragen wat het toerisme doet voor het systeem.”

Geluk is… van journalist Mark Traa horen dat eind negentiende en begin twintigste eeuw net zoveel geklungeld werd in de liefde als nu. Zonder Twitter, Facebook of welk sociaal medium dan ook, maar wel doormiddel van advertenties in de krant. “Marie! Ik zie van je af.” “K. Ik kom niet meer, man weet alles. Wees op je hoede. M. te D.” Het zijn berichtjes die niet zouden misstaan in een Whatsappberichtje anno 2017. Het was meer dan contactadvertenties plaatsen. Het draaide om mensen leren kennen en ontmoeten buiten de normale kring, ook als je misschien wel getrouwd was. Sommige berichten zijn dan ook gecodeerd. Antwoorden op advertenties zijn moeilijk of niet te vinden. In de afloop van de romances moet je dus zelf het geluk erbij denken.

Geluk is even in je eentje voor De Nachtwacht staan –met de zaalwachten dan. Geluk is de hoeveelheid interessante lezingen en rondleidingen. Geluk is met een door Eddo-Lodge gesigneerd boek naar huis gaan. Geluk is bij de opening van de avond het aanhoren van het gedicht ‘Passagier’ van dichter Gershwin Bonevacia voor zijn ongeboren zoon.  “Is geluk een staat van zijn of een product”, vroeg Martine Gosselink, hoofd Geschiedenis Rijksmuseum, haarzelf af. Wat het ook is, vanavond ben ik in ieder geval gelukkig. Het is een staat van zijn en een product van deze avond.
En voor wie niet gelukkig is, helpt historicus Herman Pleij ons herinneren dat in de katholieke kerk geloofd wordt dat als je ‘goed’ leeft geluk altijd nog na de dood te vinden is. “Een groot feest”, zo werd het geluk in de hemel beschreven, aldus Pleij. “Lange tafels waarop altijd eten te vinden was. Jezus ging rond als herbergier, dronken van geluk. David gaf jamsessies op zijn harp. En je kon de engelen altijd vragen om verzoeknummers te spelen.”

– Tessa Hofland

Foto: Rijksmuseum

Foto: Rijksmuseum

Historici.nl
Het KNHG is de grootste organisatie van professionele historici in Nederland. Het biedt een platform aan de ruim 1100 leden en aan de historische gemeenschap als geheel. Wordt lid van het KNHG.
Historici.nl
Terug naar de bron: de geschiedenis ontrafeld met nieuwe technologie. Dat is de missie van het Huygens ING, een onderzoeksinstituut op het gebied van geschiedenis en cultuur.