Historici.nl





#opstand
#cultuur en kunst
#politiek en bestuur
#maatschappij
#wetenschap en techniek
#oorlog en krijgsmacht
#economie en financiën
#kerk en religie
#overzeese gebieden
#erfgoed
#scheepvaart
#onderwijs
#archieven
#kolonialisme
#Tweede Wereldoorlog
#recht
#gender
#inclusiviteit
#slavernij
#natuur en milieu
Gepubliceerd op 07-10-2016

Wetenschappers in discussie met hun ‘object’: Nieuw Links vijftig jaar later

Op 3 oktober 1966 verscheen het pamflet Tien over rood, waarmee de beweging Nieuw Links zich aan de wereld presenteerde. Precies vijftig jaar later werd dit herdacht op een symposium in Groningen. Vier wetenschappers – historici en politicologen, waaronder  ondergetekende  – legden hun bevindingen over de betekenis van deze vernieuwingsbeweging binnen de PvdA voor aan een publiek dat voor een belangrijk deel bestond uit deelnemers aan de beweging. Dat leverde veel geanimeerde discussies op. Ik doe hier een greep.

In haar geschriften stelde Nieuw Links meestal één doel centraal: democratisering, zowel van de eigen partij als van de staat en de samenleving. De Amsterdamse politicoloog Philip van Praag, in 1991 gepromoveerd op de invloed van Nieuw Links, plaatste hier kritische kanttekeningen bij. In feite verschoof Nieuw Links de macht in de PvdA van de top naar het middenkader en niet naar de basis, luidde zijn stelling. Jan Nagel en Arie van der Zwan, NieuwLinksers van het eerste uur, vonden zijn beeld te ongenuanceerd, al was met name de laatste ook nogal kritisch over de beweging. Ook in de wandelgangen leverde de stelling van Van Praag vaak stof voor discussie.

Huub Wijfjes, hoogleraar mediageschiedenis in Amsterdam en Groningen, wees in zijn bijdrage op de nauwe banden tussen VARA en PvdA, en in het bijzonder Nieuw Links. Die banden overleefden volgens hem de ontzuiling van de jaren zestig en zeventig, al werd de partij in VARA-uitzendingen kritiek niet gespaard. Nieuw-Linksers Hans Kombrink en Nagel bleken niet echt overtuigd.

Chris Hietland, die een proefschrift over André van der Louw voorbereidt, vergeleek diens loopbaan met die van 22 andere vooraanstaande Nieuw Linksers: sommigen maakten eveneens carrière in politiek en openbaar bestuur, anderen niet. Hij zal ongetwijfeld zijn voordeel doen met de opmerkingen – en anekdotes – van Bram Peper en de toelichting van Max van den Berg op zijn rol als partijvoorzitter in de periode dat Van der Louw als opvolger van Den Uyl in beeld kwam.

En zelf was ik blij met de bevestiging van Jan Nagel, dat Nieuw Links bewust het lot van haar voorganger, het in 1960 ontbonden Sociaal-Democratisch Centrum, trachtte te vermijden. Mijn eigen beeld van Nieuw Links is door dit symposium verder verfijnd en genuanceerd. Ik moet er bij zeggen dat ik in 1969 mede onder de indruk van Nieuw Links lid van de PvdA werd en dat ik in 1980 een proefschrift over Nieuw Links en vergelijkbare bewegingen in Nederland, Duitsland en Frankrijk heb verdedigd.

Paul Lucardie (Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen, Rijksuniversiteit Groningen)

Historici.nl
Het KNHG is de grootste organisatie van professionele historici in Nederland. Het biedt een platform aan de ruim 1100 leden en aan de historische gemeenschap als geheel. Word lid van het KNHG.
Historici.nl
Terug naar de bron: de geschiedenis ontrafeld met nieuwe technologie. Dat is de missie van het Huygens ING, een onderzoeksinstituut op het gebied van geschiedenis en cultuur.