Leidse Papyrologie-lezing door Sofie Remijsen
De Leidse Papyrologie-lezing wordt dit jaar gehouden door Sofie Remijsen, universitair hoofddocent Oude Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Ze vertelt over innovatieve tijdsinstrumenten uit de Grieks-Romeinse tijd in Egypte. Uit gevonden teksten op papyrus blijkt dat mensen er zich goed van bewust waren welk jaar, welke dag en hoe laat het was – net als wij vandaag. Maar hoe deden ze dit precies?
- datum: donderdag 18 juni 2026
- tijd: 19.30 – 20.30 uur (museum open vanaf 19.00 uur)
- locatie: Tempelzaal, Rijksmuseum van Oudheden of thuis via livestream
- kosten: gratis
- organisatie: Papyrologie+ groep (Universiteit Leiden)
De museumzalen, het museumcafé en de museumwinkel zijn de hele avond geopend (tot 22.00 uur). Voor een bezoek aan het museum is een geldig entreebewijs noodzakelijk. Museumkaart, RoMeO-pas, etc. zijn geldig.
In het museum of via livestream
U kunt de Papyrologie-lezing naar keuze bijwonen in het museum of thuis volgen via een gratis livestream.
Welke dag is het vandaag?
Teksten op papyrus uit de Egyptische woestijn geven ons een inkijkje in het alledaagse leven in de Grieks-Romeinse tijd. Er zitten afspraken over een beloofde levering tussen, of uitnodigingen voor verjaardagsfeestjes, contracten met aanduiding van de leeftijd van de betrokken partijen, sluitingsdagen, etc. Uit dit soort teksten blijkt dat mensen er zich goed van bewust waren welk jaar, welke dag en hoe laat het was, net als wij vandaag. Maar hoe deden ze dit precies?
Oriëntatie op tijd
Jezelf kunnen oriënteren in de tijd lijkt op het eerste zicht misschien vanzelfsprekend, maar dat is het zeker niet. Terwijl de fysieke ruimte vol visuele aanknopingspunten staat, is in de tijd alles vluchtig. Behalve de afwisseling van dag en nacht en de cycli van de seizoenen en de maan is er geen houvast. De meeste aanknopingspunten maakt de mens daarom zelf: denk aan jaarrekeningen, kloktijd of wekelijkse routines. Terwijl wij gewend zijn aan één uniform systeem, werden antieke tijdsinstrumenten juist gekenmerkt door hun pluriformiteit.
Innovatieve tijdsinstrumenten in Romeins Egypte
Aan de hand van geselecteerde documenten op papyrus laat Sofie Remijsen u in haar lezing kennismaken met een aantal innovatieve oplossingen voor alledaagse, praktische uitdagingen rondom tijd in Romeins en Byzantijns Egypte. Elke case study werpt licht op grotere thema’s, zoals de rol van stiptheid en beleefdheid, of voorstellingen van toekomst en verleden. Het toont ook aan dat banale tekstelementen, zoals tijdsaanduidingen, het startpunt kunnen vormen van historisch onderzoek naar antieke belevingen en ideeën.